สะเก็ดเงินคืออะไร ?

     สะเก็ดเงิน (Psoriasis) เป็นอาการของผื่นผิวหนังอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเกิดจากการหนาตัวของชั้นหนังกำพร้า มีลักษณะเป็นตุ่มหรือปื้นแดง ที่มีขุยหรือสะเก็ดขาวติดอยู่ มักเกิดกับผิวหนังบริเวณที่ถูกเสียดสีบ่อยๆ รวมทั้งที่ศีรษะและเล็บด้วย ร้อยละ 30 ของผู้ที่มีอาการจะมีประวัติคนในครอบครัวเป็นสะเก็ดเงินด้วย

ทำไมถึงเรียกว่า “สะเก็ดเงิน” ?

     เหตุที่เรียกว่า “สะเก็ดเงิน” เพราะลักษณะของผื่นจะเป็นปื้นหรือตุ่มสีแดง ขอบเขตชัดเจนบนผิวของผื่นผิวหนังอักเสบนี้จะมีสะเก็ดสีขาวคล้ายเงินปกคลุมอยู่ ศาสตราจารย์กิตติคุณ นายแพทย์สุนิตย์ เจิมสิริวัฒน์ จึงให้ชื่ออาการนี้ว่า “สะเก็ดเงิน” เมื่อแกะเกาสะเก็ดให้หลุดลอกออกจากผิวหนังจะเห็นจุดเลือดออกบนผิวของผื่นที่อักเสบแดง ผู้มีอาการบางรายอาจไม่มีตุ่มหรือปื้นแดงที่มีสะเก็ดสีขาวให้เห็นก็ได้ 

อาการของสะเก็ดเงิน

     สะเก็ดเงิน เป็นได้หลายรูปแบบ ที่พบบ่อยคือ ผิวหนังอักเสบเป็นปื้นแดง ลอกเป็นขุย เป็นๆ หายๆ บางรายเป็นเฉียบพลันแล้วผื่นก็หายไป บางรายเป็นผื่นผิวหนังอักเสบเรื้อรัง ความผิดปกติอื่นๆ ที่อาจพบได้คือ ความผิดปกติที่เล็บ ข้ออักเสบ เป็นต้น โดยอาจมีอาการผิดปกติของเล็บหรือปวดข้อนำมาก่อน หรือเกิดขึ้นพร้อมๆ กับอาการผื่นผิวหนังอักเสบ

 

สะเก็ดเงินมีอาการและอาการแสดงที่อวัยวะต่างๆ ดังนี้

     1. ผิวหนัง ตั้งแต่ศีรษะจรดเท้า รวมทั้งฝ่ามือหรือฝ่าเท้า 

     ผื่นผิวหนังอักเสบของสะเก็ดเงิน เกิดที่ตำแหน่งใดของผิวหนังก็ได้ ผู้ที่มีอาการแต่ละรายมีอาการและอาการที่แสดงแตกต่างกันได้อย่างมาก ตำแหน่งผิวหนังที่พบผื่นบ่อย ได้แก่ บริเวณที่มีการเสียดสี แกะเกา เช่น ศอก เข่า แขน ขา ก้นกบ คอ ศีรษะ ลักษณะสำคัญของผื่นสะเก็ดเงินคือเป็นปื้นหนา มีสะเก็ดสีขาวคล้ายเงิน เมื่อแกะเกาให้สะเก็ดหลุดออก จะพบจุดเลือดออกอยู่บนผื่นผิวหนังที่อักเสบบวมแดง การแกะเกาทำให้ตุ่มหรือปื้นผิวหนังที่อักเสบขยายวงกว้างออกหรือทำให้เกิดตุ่มผิวหนังอักเสบเกิดใหม่ตามรอยเกา สะเก็ดเงินแยกย่อยเป็นลักษณะต่างๆ ดังนี้

 

ลักษณะผื่นผิวหนังอักเสบสะเก็ดเงิน มีรูปร่างและการกระจายของผื่นดังนี้:

  1. ตุ่มแดง ตามรูขุมขน
  2. ปื้นแดง หนา เป็นวงกลม บริเวณศอก เข่า มือ ก้นกบ (Psoriasis vulgaris)
  3. ผื่นแดง มีขุย บริเวณที่มีต่อมไขมันมาก (Seborrheic area) เช่น หนังศีรษะ หลังหู หน้าผาก ร่องจมูก หน้าอก (Sebo-psoriasis)
  4. ตุ่มแดง ขนาดเล็กกว่า 1 ซม. กระจายตามตัว (Guttate psoriasis)
  5. ผื่นแดงขนาด 4-5 ซม. คันกระจายตามแขน ขา (Nummular psoriasis)
  6. ผื่นหรือปื้นแดงตามข้อพับ ขาหนีบ (Intertriginous psoriasis)
  7. ผื่นแดงเป็นวงแหวน คล้ายแผนที่ (Annular psoriasis, figurate psoriasis)
  8. ผื่นหรือปื้นหนาแดงมีสะเก็ดสีขาวกระจายทั่วตัว(Psoriasis universalis)
  9. ผื่นแดงลอกทั้งตัว (Erythroderma)
  10. ตุ่มหนองตามฝ่ามือฝ่าเท้า นิ้วมือหรือนิ้วเท้า (Localized pustular psoriasis)
  11. ตุ่มหนองกระจายทั่วตัว ผู้ป่วยมักมีอาการตามระบบร่วมด้วย เช่น ไข้สูง ปวดเมื่อย (Generalized pustular psoriasis)
  12. ผื่นสะเก็ดเงินที่เยื่อบุ (Mucosal psoriasis) ตำแหน่งที่พบผื่นแดงเป็นขุยบ่อยอยู่ที่บริเวณอวัยวะเพศ

      ผู้ที่มีอาการบางรายมีตุ่มหรือปื้นผิวหนังอักเสบเฉพาะที่ศอก เข่า แขน ขา เพียง 2-3 แห่งเท่านั้น บางรายเป็นผื่นผิวหนังอักเสบบริเวณข้อพับ เช่น ขาหนีบ ร่องก้น ตุ่มหนองตามฝ่ามือฝ่าเท้า หรือเป็นตุ่มหนองเฉพาะที่ปลายนิ้วมือหรือเท้า

    ในรายที่มีอาการรุนแรง ผื่นผิวหนังอักเสบแดงจะเป็นทั่วทั้งตัว ผื่นแดงลอกเป็นสะเก็ด ทำให้ผู้ป่วยเสียโปรตีนไปกับสะเก็ดผิวหนัง นอกจากนี้ยังเสียความร้อนในร่างกายหรือน้ำทางผิวหนังมากกว่าปกติ ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย หนาวสะท้านเพราะเสียความร้อนไปทางผิวหนังตลอดเวลา บางรายอาจมีอาการไข้ ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ และเกิดตุ่มหนองกระจายทั่วตัว

      ผู้มีอาการสะเก็ดเงินจะเกิดอาการเอ็นและข้ออักเสบ ร้อยละ 5.4-7 ร้อยละ 75 ของผู้ที่มีอาการสะเก็ดเงินที่มีอาการข้ออักเสบเกิดตามหลังอาการผื่นผิวหนังอักเสบ พบเพียงร้อยละ 15 ที่อาการข้ออักเสบนำหน้าอาการผิวหนังอักเสบ อีกร้อยละ 10 อาการผิวหนังอักเสบและอาการข้ออักเสบมักเกิดขึ้นพร้อมๆ กัน อาการปวดข้อและข้ออักเสบในผู้ที่เป็นสะเก็ดเงินแบ่งเป็นหลายกลุ่มตามลักษณะอาการและอาการแสดงทางผิวหนัง ดังนั้นอาการทางข้อในผู้มีปัญหาสะเก็ดเงินแต่ละกลุ่มย่อมแตกต่างกัน ข้ออักเสบที่พบบ่อยคือ ข้อนิ้วมือ นิ้วเท้า ข้อเท้า ข้อศอก หรือข้อไหล่ ข้อต่อของกระดูกสันหลัง ข้อสะโพกก็พบได้ อาการบวมแดงร้อนตามข้อเหล่านี้ แสดงถึงการอักเสบที่รุนแรง ถ้ามีอาการดังกล่าวควรปรึกษาแพทย์เพื่อการดูแลที่ถูกต้องและเหมาะสมต่อไป

    2. เล็บมือและเล็บเท้า

   สะเก็ดเงินของเล็บมือและเล็บเท้าความผิดปกติที่เล็บมือพบได้ถึงร้อยละ 50 เล็บเท้าพบได้ร้อยละ 35 ลักษณะผิดปกติที่พบมีตั้งแต่ ผิวของเล็บเป็นหลุมเล็กๆ จนถึงเล็บผิดรูปขรุขระทั้งเล็บ ลักษณะผิดปกติที่พบนอกจากนี้ได้แก่ เล็บหนามีขุยขาวใต้เล็บ เล็บล่อนจากพื้นเล็บ เป็นต้น

    3. ข้อทุกแห่งของร่างกาย รวมทั้งข้อกระดูกสันหลัง

   ในผู้ที่เป็นสะเก็ดเงินบางรายมีอาการข้ออักเสบร่วมด้วย อาการข้ออักเสบจะเกิดตามหลังผื่นผิวหนังอักเสบ อาการข้ออักเสบสะเก็ดเงิน มักเกิดพร้อมๆ กับผื่นผิวหนังอักเสบ หรือมีอาการทางข้ออักเสบนำมาก่อนก็ได้ ข้อที่เกิดการอักเสบบ่อยคือ ข้อนิ้วมือส่วนปลาย ข้อมือ ศอก เข่า ข้อกระดูกคอ กระดูกสันหลังเป็นต้น เมื่อมีอาการอักเสบจะมีอาการบวมแดงร้อน ถ้าไม่ได้รับการดูแลที่ถูกต้องจะเกิดอาการพิการของข้อได้

 

 

Visitors: 23,647